Νέα σύννεφα στις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Ουκρανίας φέρνει η συμφωνία του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για τις ρωσικές εξαγωγές ντίζελ, την ώρα που ο Αμερικανός πρόεδρος εξαπολύει σφοδρή επίθεση κατά του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, λέγοντας πως η Ουκρανία χρειάζεται νέο ηγέτη. Η εξέλιξη προκάλεσε έντονη δυσαρέσκεια στο Κίεβο, καθώς η ουκρανική αντιπροσωπεία φέρεται να αιφνιδιάστηκε από τις προθέσεις της Ουάσινγκτον κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στο Μαϊάμι.
Την ίδια στιγμή, η Μόσχα υποδέχεται με ιδιαίτερη ικανοποίηση τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου, με τον Κίριλ Ντμίτριεφ, ειδικό απεσταλμένο του Βλαντίμιρ Πούτιν, να τις χαρακτηρίζει «εμβληματικές και ιστορικές». Η ρωσική πλευρά αξιοποιεί τις δημόσιες αιχμές του Τραμπ κατά του Ζελένσκι, επιδιώκοντας να αναδείξει τις διαφωνίες μεταξύ Ουάσινγκτον και Κιέβου σε μια κρίσιμη περίοδο για την πορεία του πολέμου.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του CNN, το οποίο επικαλείται πληροφορίες από το Axios και το Kyiv Independent, η ουκρανική αντιπροσωπεία βρέθηκε προ εκπλήξεως κατά τη διάρκεια των επαφών με τους Αμερικανούς απεσταλμένους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι συνομιλίες, που διήρκεσαν περίπου οκτώ ώρες, αφορούσαν τις προοπτικές τερματισμού του πολέμου, τις εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία και την πιθανότητα επίτευξης μιας συμφωνίας για την παύση των επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές.
Ωστόσο, κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων, οι Ουκρανοί ενημερώθηκαν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ προετοίμαζε συμφωνία με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για τη διάθεση ρωσικού ντίζελ, με παράλληλη χαλάρωση συγκεκριμένων περιορισμών στις ενεργειακές εξαγωγές της Ρωσίας.
Η πληροφορία προκάλεσε έντονη δυσαρέσκεια, καθώς το Κίεβο θεωρούσε ότι οι συνομιλίες επικεντρώνονταν στην αναζήτηση μιας αμοιβαίας συμφωνίας αποκλιμάκωσης και όχι στην παροχή οικονομικών διευκολύνσεων στη Μόσχα.
«Μας ξεπουλάει»
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, Ουκρανός αξιωματούχος περιέγραψε το κλίμα που επικράτησε, λέγοντας ότι οι συμμετέχοντες έμειναν αποσβολωμένοι από όσα άκουγαν. Άλλος αξιωματούχος φέρεται να χαρακτήρισε την εξέλιξη ως κάτι που «έμοιαζε με παγίδα», αποτυπώνοντας την καχυποψία που δημιουργήθηκε στην ουκρανική πλευρά.
Η αντιπροσωπεία του Κιέβου είχε ταξιδέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες, για να συζητήσει μια πιθανή εκεχειρία με τη Μόσχα στον ενεργειακό τομέα. Αντ' αυτού, οι Ουκρανοί διαπραγματευτές βρέθηκαν προ τετελεσμένων, μπροστά σε μια απόφαση που φοβούνταν ότι θα εξασφάλιζε στον Πούτιν νέα έσοδα για τη χρηματοδότηση του πολέμου κατά της Ουκρανίας, υπονομεύοντας παράλληλα τη διαπραγματευτική τους ισχύ.
«Δεν ήταν μόνο η δική μας αντιπροσωπεία εκεί, αλλά και μια ευρωπαϊκή» δήλωσε ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος στον Kyiv Independent, για να προσθέσει: «Απλώς κάθονταν όλοι εκεί σαν ηλίθιοι».
Η Ουάσινγκτον ζητούσε από την Ουκρανία να περιορίσει τις επιθέσεις της κατά των ρωσικών ενεργειακών εγκαταστάσεων, την ίδια ώρα που προσέφερε στη Μόσχα οικονομική ανάσα -και ενώ ο Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με τις πολιτικές και οικονομικές συνέπειες του πολέμου κατά του Ιράν.
«Κι όμως, αυτός είναι που έμπλεξε τους πάντες σε έναν πόλεμο στο Ιράν -έναν πόλεμο χωρίς διέξοδο- και τώρα μας ξεπουλάει... Μόνο και μόνο για να εξασφαλίσει μια προσωρινή, απατηλή ανάσα, λίγες εβδομάδες πριν από τις εκλογές» ανέφερε ο αξιωματούχος.
Τα επανειλημμένα αιτήματα της Ουάσινγκτον για τα ρωσικά διυλιστήρια
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται η απαίτηση της αμερικανικής κυβέρνησης να σταματήσει η Ουκρανία τις επιθέσεις εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων πετρελαίου.
Η Ουάσινγκτον είχε ζητήσει επανειλημμένα από το Κίεβο να διακόψει τα πλήγματα, υποστηρίζοντας ότι οι επιθέσεις επηρεάζουν την προσφορά καυσίμων και δημιουργούν πρόσθετες πιέσεις στις διεθνείς τιμές.
Αμερικανός αξιωματούχος φέρεται να υποστήριξε ότι ο Ζελένσκι δεν αντιλαμβάνεται σωστά τις προτεραιότητες της αμερικανικής κυβέρνησης, καθώς η αύξηση του ενεργειακού κόστους έχει σημαντικές επιπτώσεις στην αμερικανική οικονομία.
Η ουκρανική πλευρά, ωστόσο, θεωρεί ότι δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική ενεργειακή εκεχειρία χωρίς αμοιβαίες δεσμεύσεις. Ο Ζελένσκι είχε προτείνει να σταματήσει η Ουκρανία τα πλήγματα σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, εφόσον η Ρωσία δεσμευόταν να σταματήσει τις επιθέσεις σε ουκρανικούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Η πρόταση αυτή δεν φαίνεται να οδήγησε σε συμφωνία, καθώς η αμερικανική πλευρά επέμεινε στην ανάγκη άμεσης διακοπής των ουκρανικών επιθέσεων.
Η συμφωνία Τραμπ – Πούτιν για το ντίζελ
Η συμφωνία ανακοινώθηκε μετά την τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Βλαντίμιρ Πούτιν στις 9 Οκτωβρίου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι η διάθεση πρόσθετων ποσοτήτων ρωσικού ντίζελ θα μπορούσε να συμβάλει στην αύξηση της προσφοράς καυσίμων και στη συγκράτηση των τιμών. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις του, προβλέπεται η διάθεση περισσότερων από 300.000 τόνων ντίζελ, με δυνατότητα πρόσθετων προμηθειών το επόμενο διάστημα.
Η απόφαση, ωστόσο, προκαλεί ερωτήματα για τις επιπτώσεις της στις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στη Ρωσία μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Για το Κίεβο, η διευκόλυνση των ρωσικών ενεργειακών εξαγωγών ενδέχεται να ενισχύσει τα έσοδα της Μόσχας και να της προσφέρει πρόσθετους πόρους για τη συνέχιση του πολέμου.
Η ουκρανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η οικονομική πίεση προς τη Ρωσία αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την επίτευξη μιας βιώσιμης ειρηνευτικής συμφωνίας και εκφράζει ανησυχία για κάθε απόφαση που θα μπορούσε να περιορίσει αυτή την πίεση χωρίς αντίστοιχες δεσμεύσεις από το Κρεμλίνο.
«Η Ουκρανία χρειάζεται νέο ηγέτη», λέει ο Τραμπ
Η ένταση κλιμακώθηκε όταν ο Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε σε νέες δημόσιες επικρίσεις κατά του Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι ο Ουκρανός ηγέτης είχε πολλές ευκαιρίες να καταλήξει σε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, αλλά δεν τις αξιοποίησε.
«Προτείνω να βρουν νέο ηγέτη, που να μπορεί να κάνει μια συμφωνία», δήλωσε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τη στάση του Κιέβου.
Παράλληλα, κάλεσε τον Ζελένσκι να σταματήσει άμεσα τις επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια, συνδέοντας τη συγκεκριμένη επιλογή με τις επιπτώσεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
{https://x.com/clashreport/status/2108962350405689448}
Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν νέα ένταση στις σχέσεις Ουάσινγκτον – Κιέβου, καθώς έγιναν σε μια περίοδο κατά την οποία οι δύο πλευρές συζητούσαν τους όρους μιας πιθανής συμφωνίας για τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
«Εμβληματικές και ιστορικές» οι δηλώσεις Τραμπ, πανηγυρίζει η Μόσχα
Ιδιαίτερα θετική ήταν η αντίδραση της ρωσικής πλευράς στις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου.
Ο Κίριλ Ντμίτριεφ, ειδικός απεσταλμένος του Βλαντίμιρ Πούτιν για τις ξένες επενδύσεις και την οικονομική συνεργασία, χαρακτήρισε τις τοποθετήσεις του Τραμπ «εμβληματικές και ιστορικές».
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, υποστήριξε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος συντάσσεται με όσους θεωρούν πως η Ουκρανία χρειάζεται ηγεσία πραγματικά προσηλωμένη στην ειρήνη και όχι, όπως ανέφερε, στην πολεμική πολιτική του Ζελένσκι.
{https://x.com/kadmitriev/status/2108970438382559618}
Η αντίδραση της Μόσχας καταδεικνύει τη σημασία που αποδίδει το Κρεμλίνο στις δημόσιες διαφωνίες μεταξύ των ΗΠΑ και της Ουκρανίας. Για τη ρωσική πλευρά, οι δηλώσεις του Τραμπ αποτελούν ευκαιρία να ενισχύσει το επιχείρημά της ότι η σημερινή ουκρανική ηγεσία δυσκολεύει την επίτευξη μιας συμφωνίας.
Στο τραπέζι οι εγγυήσεις ασφαλείας και το εδαφικό ζήτημα
Πέρα από το ενεργειακό σκέλος, οι συνομιλίες στο Μαϊάμι αφορούσαν και κρίσιμα ζητήματα για την επόμενη ημέρα του πολέμου.
Σύμφωνα με τα σχετικά δημοσιεύματα, οι συζητήσεις περιλάμβαναν τις εγγυήσεις ασφαλείας που θα μπορούσαν να προσφέρουν οι ΗΠΑ και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι στην Ουκρανία, την ανοικοδόμηση της χώρας, τη χρηματοδότηση του κρατικού προϋπολογισμού, την ενίσχυση των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, καθώς και τη μελλοντική σχέση του Κιέβου με την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ.
Στο τραπέζι βρέθηκαν επίσης τα εδαφικά ζητήματα, τα οποία εξακολουθούν να αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για την επίτευξη συμφωνίας με τη Ρωσία.
Παρά τις επαφές, δεν προέκυψε σαφής δέσμευση από τον Πούτιν για άμεση επανέναρξη των διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία.
Η επόμενη ημέρα στις σχέσεις Ουάσινγκτον – Κιέβου
Οι τελευταίες εξελίξεις ενισχύουν την αβεβαιότητα γύρω από τη στάση που θα τηρήσει η αμερικανική κυβέρνηση απέναντι στον πόλεμο.
Από τη μία πλευρά, ο Τραμπ επιδιώκει να περιορίσει το ενεργειακό κόστος και να πιέσει την Ουκρανία να σταματήσει τις επιθέσεις σε ρωσικές εγκαταστάσεις. Από την άλλη, το Κίεβο φοβάται ότι οι κινήσεις αυτές θα ενισχύσουν οικονομικά τη Μόσχα και θα περιορίσουν τη διαπραγματευτική του ισχύ.
Το ερώτημα είναι εάν η συμφωνία για το ντίζελ αποτελεί μια περιορισμένη ενεργειακή διευθέτηση ή μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας επαναπροσδιορισμού των σχέσεων ΗΠΑ – Ρωσίας.
Σε κάθε περίπτωση, ο συνδυασμός της συμφωνίας με τη Μόσχα, του αιφνιδιασμού των Ουκρανών διαπραγματευτών και των δημόσιων πιέσεων προς τον Ζελένσκι έχει προκαλέσει νέα ένταση μεταξύ των δύο συμμάχων, ενώ η Ρωσία επιχειρεί να αξιοποιήσει τις διαφωνίες προς όφελός της.
