Τον κώδωνα του κινδύνου για την πραγματική έκταση της κυκλοφορίας του ιού του Δυτικού Νείλου κρούει, μιλώντας στο Dnews, ο Θανάσης Τσακρής καθηγητής Μικροβιολογίας και διευθυντής του Εργαστηρίου Μικροβιολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ επισημαίνοντας ότι τα επίσημα καταγεγραμμένα κρούσματα αποτυπώνουν μόνο ένα μικρό μέρος της πραγματικής επιδημιολογικής εικόνας.
Η πλειονότητα των ανθρώπων που μολύνονται από τον ιό του Δυτικού Νείλου δεν εμφανίζει συμπτώματα ή παρουσιάζει ήπια νόσηση. Αυτό σημαίνει ότι η πραγματική κυκλοφορία του ιού στην κοινότητα είναι πολλαπλάσια από αυτή που καταγράφεται επισήμως. «Βλέπουμε μόνο την κορυφή του παγόβουνου», είναι χαρακτηριστικά η εικόνα που περιγράφει ο κ. Τσακρής, καθώς πίσω από κάθε καταγεγραμμένο περιστατικό μπορεί να υπάρχουν πολλές ακόμη λοιμώξεις που δεν φτάνουν ποτέ στο σύστημα επιτήρησης.
Ο Σεπτέμβριος δεν σημαίνει απαραίτητα τέλος της έξαρσης
Όπως εξηγεί ο κ. Τσακρής, δεν είναι ακόμη δυνατό να προσδιοριστεί με ασφάλεια πότε θα έχει περάσει η κορύφωση. Ο Σεπτέμβριος δεν θα πρέπει, επομένως, να θεωρείται αυτομάτως περίοδος αποκλιμάκωσης. Η εικόνα θα είναι πιο ασφαλής μόνο όταν καταγραφεί σταθερή μείωση των νέων περιστατικών για αρκετές εβδομάδες, χωρίς την εμφάνιση νέων γεωγραφικών εστιών και παράλληλα με υποχώρηση της δραστηριότητας των κουνουπιών. «Αν διατηρηθούν οι υψηλές θερμοκρασίες και συνεχιστεί η δραστηριότητα των κουνουπιών, το επιδημικό κύμα πιθανότατα θα παραταθεί. Θα γνωρίζουμε ότι η έξαρση έχει πραγματικά παρέλθει όταν θα έχουμε σταθερή και όχι πρόσκαιρη μείωση των νέων κρουσμάτων για αρκετές εβδομάδες, χωρίς παράλληλη εμφάνιση νέων γεωγραφικών εστιών και με υποχώρηση της δραστηριότητας των κουνουπιών. Θα χρειαστεί να δούμε την τάση, δηλαδή. Και επειδή συνήθως υπάρχει μια χρονική απόσταση από τη μόλυνση μέχρι την εμφάνιση συμπτωμάτων, τη διάγνωση και την καταγραφή ενός περιστατικού, η επιδημιολογική εικόνα πάντα αποτυπώνει με σχετική καθυστέρηση την πραγματική κυκλοφορία του ιού στην κοινότητα.»
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Αν περιμένουμε να νοσήσουν άνθρωποι και μετά να εντείνουμε τους ψεκασμούς, έχουμε χάσει πολύτιμο χρόνο»
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην αντιμετώπιση των κουνουπιών. Οι ψεκασμοί θεωρούνται αναγκαίο μέτρο, όμως σύμφωνα με τον κ. Τσακρή, όταν εντατικοποιούνται αφού έχει ήδη ξεκινήσει η επιδημική έξαρση, δεν επαρκούν από μόνοι τους για να ανακόψουν τη μετάδοση. «Καθοριστική είναι η έγκαιρη και συστηματική καταπολέμηση των κουνουπιών πριν από την εκδήλωση του επιδημικού κύματος, με στοχευμένους ψεκασμούς των προνυμφικών εστιών και άμεση ενίσχυση των μέτρων όταν εμφανίζονται τα πρώτα ανησυχητικά επιδημιολογικά σήματα. Θα έλεγα ότι χρειάζεται να αλλάξει το μοντέλο στη χώρα μας από αποσπασματικό σε προληπτικό. Αν περιμένουμε να νοσήσουν άνθρωποι και μετά να εντείνουμε τους ψεκασμούς, έχουμε ήδη χάσει πολύτιμο χρόνο.»
Ερωτηθείς για τις αιτίες που «πυροδότησαν» την φετινή έξαρση των κρουσμάτων ο καθηγητής υπογραμμίζει ότι δεν υπάρχει ένας και μοναδικός παράγοντας που μπορεί να εξηγήσει την κατάσταση. «Δεν υπάρχει γραμμικός μηχανισμός που να εξηγεί από μόνος του τη σημερινή εικόνα. Οι καιρικές και περιβαλλοντικές συνθήκες καθορίζουν το επίπεδο κινδύνου. Τα αντανακλαστικά των αρμόδιων φορέων καθορίζουν πόσο αποτελεσματικά θα τον αντιμετωπίσουν» αναφέρει στο Dnews.
Η πραγματική μάχη είναι με τον χρόνο
Σύμφωνα με τα όσα ανέφερε στο Dnews ο καθηγητής Τσακρής η επιτήρηση δεν πρέπει να περιορίζεται στα συμπτωματικά και επιβεβαιωμένα κρούσματα. Η «αόρατη» κυκλοφορία του ιού καθιστά απαραίτητη τη συνεχή παρακολούθηση της επιδημιολογικής εικόνας αλλά και της δραστηριότητας των κουνουπιών. Με τον υδράργυρο να παραμένει ψηλά και το καλοκαίρι να παρατείνεται όπως δείχνουν τα μετεωρολογικά προγνωστικά, ο Σεπτέμβριος θα αποτελέσει κρίσιμο μήνα για την πορεία της μετάδοσης του ιού του Δυτικού Νείλου. Και όπως προειδοποιεί ο κ. Τσακρής, η πραγματική αποκλιμάκωση δεν θα κριθεί από μια πρόσκαιρη πτώση των αριθμών, αλλά από μια σταθερή υποχώρηση της μετάδοσης σε βάθος χρόνου.
Τι πρέπει να προσέχουν οι πολίτες
Καθώς τα κουνούπια αποτελούν τον βασικό φορέα μετάδοσης, ιδιαίτερη σημασία έχουν τα ατομικά μέτρα προστασίας. Η χρήση εντομοαπωθητικών, κατάλληλου ρουχισμού, σήτας σε πόρτες και παράθυρα και η απομάκρυνση στάσιμων νερών από αυλές, μπαλκόνια και άλλους χώρους μπορούν να περιορίσουν την έκθεση στα κουνούπια. Το βασικό μήνυμα των ειδικών είναι ότι η απουσία συμπτωμάτων δεν σημαίνει απαραίτητα απουσία λοίμωξης. Αυτό ακριβώς είναι που κάνει την επιδημιολογική εικόνα δύσκολο να αποτυπωθεί πλήρως καθώς η μεγάλη πλειονότητα των λοιμώξεων είναι ασυμπτωματική ή ήπια. Σε κάθε περίπτωση επισημαίνεται ότι αυτό που χρειάζεται είναι επαγρύπνηση και όχι φόβος.
