Αστρονόμοι εκτιμούν ότι εντόπισαν για πρώτη φορά έναν αστέρα που θα φαινόταν πράσινος στο ανθρώπινο μάτι, διευρύνοντας τις γνώσεις για τα εντυπωσιακά χρώματα που μπορούν να παρουσιάζουν ορισμένα από τα πιο ιδιαίτερα αντικείμενα του Σύμπαντος. Πρόκειται για έναν λευκό νάνο, δηλαδή το πυκνό υπόλειμμα ενός άστρου που έχει ολοκληρώσει την κύρια φάση της ζωής του.
Η ανακάλυψη βασίζεται στην ανάλυση δεδομένων από λευκούς νάνους και αναδεικνύει τον ρόλο που διαδραματίζουν η θερμοκρασία και η χημική σύσταση της ατμόσφαιράς τους στην εμφάνιση διαφορετικών χρωμάτων.
Επικεφαλής της μελέτης είναι ο αστροφυσικός Μαρκ Χόλαντς από το Πανεπιστήμιο του Γουόρικ στην Αγγλία, ο οποίος εξέτασε 151 γνωστούς λευκούς νάνους σε απόσταση έως 20 παρσέκ από τη Γη, δηλαδή περίπου 65 έτη φωτός.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Πώς εξηγείται το πράσινο χρώμα του άστρου
Τα συνηθισμένα άστρα εμφανίζονται κυρίως σε αποχρώσεις του πορτοκαλί, του λευκού και του μπλε, ανάλογα με τη θερμοκρασία τους. Ωστόσο, οι λευκοί νάνοι μπορούν να παρουσιάζουν μεγαλύτερη ποικιλία χρωμάτων, καθώς η φυσική που επικρατεί στα εξωτερικά τους στρώματα επηρεάζει το φως που εκπέμπουν.
Όπως εξήγησε ο Χόλαντς, οι ασυνήθιστες αυτές αποχρώσεις συνδέονται με την αλληλεπίδραση του ηλίου στην ατμόσφαιρα των άστρων με ίχνη άλλων χημικών στοιχείων. Η παρουσία και η αναλογία των στοιχείων αυτών διαφέρουν από άστρο σε άστρο, ανάλογα με την ιστορία και τη σύστασή τους.
Στην περίπτωση του λευκού νάνου που παρουσιάζει πράσινη απόχρωση, τα βασικά στοιχεία που εντοπίστηκαν είναι το ασβέστιο, το νάτριο και το λίθιο.
Η ιδιαίτερη χημική σύστασή του φαίνεται να επηρεάζει το φάσμα του φωτός του, δημιουργώντας μια απόκλιση από τα χρώματα που συναντώνται συνήθως στα άστρα.
Οι λευκοί νάνοι αποκαλύπτουν τα μυστικά πλανητών
Η μελέτη των λευκών νάνων δεν προσφέρει μόνο πληροφορίες για τα ίδια τα άστρα, αλλά μπορεί να αποκαλύψει σημαντικά στοιχεία και για πλανητικά συστήματα που υπήρχαν στο παρελθόν.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, στοιχεία όπως ο σίδηρος, το μαγνήσιο και το νάτριο μπορούν να βρεθούν στην επιφάνεια αυτών των αστρικών υπολειμμάτων. Η παρουσία τους ενδέχεται να συνδέεται με βραχώδη σώματα, όπως αστεροειδείς, τα οποία πλησίασαν υπερβολικά τον λευκό νάνο και διαλύθηκαν από τις ισχυρές βαρυτικές δυνάμεις του.
Τα θραύσματα και η σκόνη που προκύπτουν μπορούν στη συνέχεια να καταλήξουν στα εξωτερικά στρώματα του άστρου, μεταφέροντας εκεί τα χημικά στοιχεία από τα οποία αποτελούνταν τα αρχικά σώματα.
Με αυτόν τον τρόπο, οι αστρονόμοι μπορούν να μελετήσουν τη χημική σύσταση του υλικού που κάποτε αποτελούσε μέρος ενός πλανήτη και να αντλήσουν πληροφορίες για τον σχηματισμό και την εξέλιξή του.
Ο Άνταμ Μπουργκάσερ, καθηγητής Αστρονομίας και Αστροφυσικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Ντιέγκο, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, παρομοίασε τη διαδικασία με την εξέταση ενός τόπου εγκλήματος.Οι επιστήμονες αναλύουν τα διαθέσιμα στοιχεία για να ανασυνθέσουν την ιστορία ενός πλανήτη, ακόμη και πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα μετά την καταστροφή του.
Ένα άστρο που θα μπορούσε να φαίνεται ροζ
Το πράσινο άστρο δεν ήταν το μοναδικό αντικείμενο που ξεχώρισε στην έρευνα. Οι επιστήμονες εντόπισαν επίσης έναν λευκό νάνο με απόχρωση που περιγράφηκε ως παρόμοια με το ροζ του σολομού.
Σύμφωνα με τον Χόλαντς, το χρώμα αυτό συνδέεται με την υψηλή πυκνότητα μορίων άνθρακα στην ατμόσφαιρά του.
Οι διαφορετικές αποχρώσεις προσφέρουν στους αστρονόμους έναν ακόμη τρόπο να ταξινομούν τα συγκεκριμένα αντικείμενα και να διερευνούν τη σχέση ανάμεσα στη θερμοκρασία, τις ατμοσφαιρικές ιδιότητες και τη χημική τους σύνθεση.
Η Άνιες Κιμ, αστροφυσικός και καθηγήτρια Φυσικής στο Penn State Scranton, η οποία επίσης δεν συμμετείχε στην έρευνα, χαρακτήρισε ενδιαφέρουσα τη σύνδεση της φυσικής με τη βιολογία, καθώς η μελέτη επιχειρεί να μεταφράσει τα δεδομένα του αστρικού φωτός στα χρώματα που θα αντιλαμβανόταν το ανθρώπινο μάτι.
Πώς υπολόγισαν τα χρώματα οι επιστήμονες
Οι λευκοί νάνοι που εξετάστηκαν δεν είναι ορατοί απευθείας από τη Γη με τρόπο που να επιτρέπει την αντίληψη των πραγματικών τους χρωμάτων. Για τον λόγο αυτό, ο Χόλαντς αξιοποίησε φασματοσκοπικά δεδομένα.
Το φάσμα ενός άστρου λειτουργεί ως ένα είδος «δακτυλικού αποτυπώματος»: προκύπτει όταν το φως διαχωρίζεται στα διαφορετικά μήκη κύματός του, όπως συμβαίνει όταν ένα πρίσμα αναλύει το ηλιακό φως στα χρώματα του ουράνιου τόξου.
Αναλύοντας αυτά τα δεδομένα, οι επιστήμονες μπορούν να υπολογίσουν ποια χρώματα θα μπορούσε να αντιληφθεί το ανθρώπινο μάτι, εάν το αντικείμενο ήταν αρκετά κοντά.
Παρότι η έρευνα βασίζεται σε ήδη διαθέσιμες παρατηρήσεις και δεν αναμένεται να ανατρέψει τις υπάρχουσες γνώσεις για τους λευκούς νάνους, προσφέρει μια διαφορετική προσέγγιση στην κατανόηση και την ταξινόμησή τους.
Τι περιμένουν οι αστρονόμοι στη συνέχεια
Ο Χόλαντς σχεδιάζει να συνεχίσει την ανάλυση φασμάτων λευκών νάνων, καθώς νέες φασματοσκοπικές έρευνες αναμένεται να προσφέρουν δεδομένα για πολύ μεγαλύτερο αριθμό άστρων, ακόμη και σε μεγαλύτερες αποστάσεις από τη Γη.
Οι εξελίξεις αυτές θα μπορούσαν να αυξήσουν σημαντικά το δείγμα των αντικειμένων που μπορούν να μελετηθούν και να βοηθήσουν τους επιστήμονες να εντοπίσουν περισσότερους λευκούς νάνους με ασυνήθιστα χρώματα.
Όπως εκτίμησε ο ερευνητής, ο αριθμός των λευκών νάνων για τους οποίους θα υπάρχουν διαθέσιμα φάσματα ενδέχεται να αυξηθεί έως και δέκα φορές. Εφόσον επιβεβαιωθούν οι προσδοκίες του, οι αστρονόμοι θα μπορούσαν να περάσουν από τον εντοπισμό ενός ή δύο πράσινων λευκών νάνων σε δέκα ή ακόμη και είκοσι.
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό RAS Techniques and Instruments (RASTI), ανοίγοντας τον δρόμο για περαιτέρω διερεύνηση των ασυνήθιστων χρωμάτων και της χημικής σύστασης των αστρικών υπολειμμάτων.
Πηγή: edition.cnn.com
