Σε ένα νέο και σαφώς προσδιορισμένο πλαίσιο ποιότητας καλούνται να προσαρμοστούν τα παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων που λειτουργούν στην Ελλάδα, καθώς η Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) καθόρισε τα κριτήρια με τα οποία θα αξιολογούνται και θα πιστοποιούνται τόσο τα νέα μεταπτυχιακά προγράμματα όσο και, ξεχωριστά, τα προπτυχιακά προγράμματα Ιατρικής.
Οι δύο αποφάσεις δημοσιεύθηκαν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και ουσιαστικά διαμορφώνουν τον νέο «χάρτη» πιστοποίησης για τα προγράμματα σπουδών των Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (Ν.Π.Π.Ε.). Η ΕΘΑΑΕ περνά από τις γενικές προϋποθέσεις λειτουργίας σε ένα αναλυτικό σύστημα ελέγχου, με συγκεκριμένα κριτήρια, ποιοτικούς και ποσοτικούς δείκτες και υποχρεωτικά αποδεικτικά στοιχεία.
Ειδικό βάρος έχει η απόφαση για τις Ιατρικές Σχολές. Με το νέο πρότυπο καθορίζονται οι όροι που πρέπει να πληροί κάθε νέο προπτυχιακό πρόγραμμα Ιατρικής παραρτήματος ξένου πανεπιστημίου προκειμένου να αξιολογηθεί και να πιστοποιηθεί. Το νέο πλαίσιο αντικαθιστά εκείνο που είχε θεσπιστεί τον Απρίλιο του 2026 και τέθηκε σε ισχύ με τη δημοσίευσή του στο ΦΕΚ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ο πήχης για τις σπουδές Ιατρικής τοποθετείται ψηλά, καθώς η αξιολόγηση δεν περιορίζεται στην τήρηση της ελληνικής νομοθεσίας. Ως πλαίσιο αναφοράς χρησιμοποιούνται οι Αρχές και Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη Διασφάλιση της Ποιότητας στον Ευρωπαϊκό Χώρο Ανώτατης Εκπαίδευσης, ενώ λαμβάνονται υπόψη και διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα βασικής ιατρικής εκπαίδευσης, όπως εκείνα της World Federation for Medical Education (WFME).
Στην πράξη, η πιστοποίηση δεν αντιμετωπίζεται ως μια τυπική διοικητική διαδικασία, αλλά ως έλεγχος της πραγματικής δυνατότητας ενός προγράμματος να παρέχει πανεπιστημιακή εκπαίδευση με συγκεκριμένες εγγυήσεις ποιότητας. Η διαδικασία βασίζεται στην αξιολόγηση των ακαδημαϊκών δεδομένων και των δεικτών, αλλά και στα ευρήματα εξωτερικής αξιολόγησης.
Αντίστοιχο πλαίσιο θεσπίζεται για τα νέα μεταπτυχιακά προγράμματα των Ν.Π.Π.Ε. Η ΕΘΑΑΕ ορίζει έξι συγκεκριμένα κριτήρια, τα οποία εξειδικεύονται σε ποιοτικά και ποσοτικά χαρακτηριστικά. Για κάθε κριτήριο απαιτούνται στοιχεία που θα επιτρέπουν στους εξωτερικούς αξιολογητές να διαπιστώσουν εάν το πρόγραμμα ανταποκρίνεται ουσιαστικά στις απαιτήσεις και όχι απλώς εάν έχει συμπληρώσει έναν κατάλογο τυπικών προϋποθέσεων.
Κεντρική θέση στην αξιολόγηση καταλαμβάνει το διδακτικό προσωπικό. Τα παραρτήματα οφείλουν να αποδεικνύουν ότι διαθέτουν επαρκή αριθμό διδασκόντων με τα κατάλληλα επιστημονικά προσόντα και ότι εξασφαλίζεται η προσήκουσα αναλογία φοιτητών και διδασκόντων. Παράλληλα, εξετάζονται η καταλληλότητα των γνωστικών αντικειμένων, οι διαδικασίες επιλογής του προσωπικού, οι ερευνητικές επιδόσεις, η επιμόρφωση και η δυνατότητα συμμετοχής των διδασκόντων σε συνέδρια, κινητικότητα και εκπαιδευτικές άδειες.
Το νέο σύστημα προβλέπει, μάλιστα, διαβαθμισμένη αξιολόγηση. Κάθε κριτήριο μπορεί να χαρακτηριστεί ως «συμμόρφωση», «μερική συμμόρφωση» ή «μη συμμόρφωση». Η τελική εικόνα του προγράμματος εξαρτάται από τη συνολική επίδοσή του, ενώ η ύπαρξη ακόμη και ενός κριτηρίου στο οποίο διαπιστώνεται μη συμμόρφωση οδηγεί σε συνολικό χαρακτηρισμό του προγράμματος ως μη συμμορφούμενου. Η απόφαση πιστοποίησης της ΕΘΑΑΕ μπορεί τελικά να είναι θετική, θετική υπό όρους ή αρνητική.
Η νέα αρχιτεκτονική πιστοποίησης αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς τα παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων επιχειρούν να αναπτύξουν το ακαδημαϊκό τους αποτύπωμα στην Ελλάδα. Το μήνυμα του νέου πλαισίου είναι ότι η αδειοδότηση ενός παραρτήματος δεν συνεπάγεται αυτομάτως και ανεμπόδιστη ανάπτυξη προγραμμάτων σπουδών. Κάθε νέο πρόγραμμα θα πρέπει να αποδεικνύει στην πράξη ότι διαθέτει το προσωπικό, τις διαδικασίες, τους πόρους και τις ακαδημαϊκές προϋποθέσεις για να περάσει τον έλεγχο ποιότητας της ΕΘΑΑΕ.
