Η αποδοχή της αντίληψης της «κακομοιριάς» και της «ψωροκώσταινας» είναι αποδοχή της υποταγής και της δειλίας που έχει επιβληθεί από εσωτερικούς κύκλους που έχουν συμφέρον στην μονομερή πρόσδεση σε εξωτερικά συμφέροντα, παρά σε αντικειμενικές συνθήκες που πιέζουν ασφυκτικά.
Η χώρα μας δεν είναι φτωχή, δεν είμαστε «ξυπόλυτοι», θεωρούμε δε τον όρο «ψωροκώσταινα» προσβλητικό. Υπάρχουν όμως χώρες, πολύ φτωχές που δίνουν παραδείγματα ανεξάρτητης εξωτερικής πολιτικής.
Παράδειγμα πρόσφατο, η φτωχότερη χώρα του κόσμου που εξαρτάται αποκλειστικά από την ανθρωπιστική βοήθεια των Ηνωμένων Εθνών, η οποία μάλιστα παρεμποδίζεται από τους βομβαρδισμούς του μοναδικού λιμανιού υποδοχής της βοήθειας στη Χοντειντα, από τους Σαουδάραβες, που ελέγχουν μαζί με τους Εμιρατιανούς το νότιο τμήμα της χώρας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η Υεμένη μέχρι το 1839 ήταν υπό οθωμανική κατοχή. Μετά υπό βρετανική και ειδικά από το 1918 διοικείτο απευθείας από τη βρετανική βασιλική οικογένεια.
Από το 1920 σταμάτησαν να εμπλέκονται χερσαίες βρετανικές δυνάμεις για να καταστείλουν τις εξεγέρσεις των διαφόρων φυλών και άρχισαν οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί.
Το 1928 η RAF έριξε 70 τόνους βομβών και 1.200 εμπρηστικές, το 1934 έριξε 1.166 βόμβες σε μια ώρα πάνω σε άοπλους χωρικούς.
Το 1950 έγινε γενικότερη εξέγερση καθοδηγούμενη από το Σοσιαλιστικό κόμμα.
Το 1964 η RAF έριξε 3.500 βόμβες σε εξεγερμένους χωρικούς.
Έγινε εξέγερση από σοσιαλιστές στο νότο και απείλησε το βρετανικό οικονομικό κέντρο του Άντεν αλλά και στο βορρά από εθνικιστές.
Οι Βρετανοί απάντησαν με βασανιστήρια και καταπίεση. Γνωστό το ανακριτικό «εργαστήριο εξαγωγής νυχιών» στο Άντεν.
Στο μεταξύ οι Βρετανοί, Σαουδάραβες και Ισραηλινοί υποστήριξαν την ισλαμιστική εξέγερση εναντίον της αντίστασης του νότου, που καθοδηγείτο κύρια από μαρξιστές.
Το 1967 αποχώρησαν οι Βρετανοί και ανέβηκε στην εξουσία η πρώτη μαρξιστική και φιλοσοβιετική κυβέρνηση σε αραβικό κράτος.
Ο εμφύλιος μετά το 1986 κάτω από τα συμφέροντα σαουδαράβων και δυτικών αλλά και η διακοπή της σοβιετικής βοήθειας, οδήγησε στη σημερινή κατάσταση.
Ο βορράς μαζί με την πρωτεύουσα Σαναά ελέγχεται από το 2014 από τους Χούθις (Ansar Allah) που υποστηρίζονται από το Ιράν (χωρίς να είναι μαριονέτα του) και ο νότος με το Άντεν ελέγχεται από διάφορες φυλές που υποστηρίζονται από την Σαουδική Αραβία και μέχρι πρότινος τα Εμιράτα.
Στη διάρκεια των ισραηλινών βομβαρδισμών στη Γάζα οι Χούτις πήραν το μέρος των Παλαιστινίων και βομβάρδισαν αμερικανικά και ισραηλινά πλοία στην Ερυθρά θάλασσα αλλά και το ίδιο το Ισραήλ με υπερηχητικούς πυραύλους από απόσταση 2.000 χλμ. σε χρόνο 11 λεπτών.
Οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί στην Υεμένη δεν μπόρεσαν να κάμψουν τους Χούθις και τον Μάιο του 2025 έγινε άτυπη συμφωνία του Τραμπ με τους Χούθις στη λογική «δεν σε χτυπώ, μη με χτυπάς». Μάλιστα από τη στιγμή που άρχισαν συνομιλίες της Χαμάς με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, σταμάτησαν οι προσβολές στο Ισραήλ.
Σήμερα, οι Χούτις αφού κράτησαν ουδέτερη στάση στον πόλεμο Ιράν με ΗΠΑ και Ισραήλ, κατάλαβαν ότι είναι η κατάλληλη στιγμή που η Σαουδική Αραβία είναι αποδυναμωμένη, οι Εμιρατιανοί αποχώρησαν τον Ιανουάριο του 2026 από την Υεμένη μετά από διαμάχη με τους Σαουδάραβες, οι φυλές της νότιας Υεμένης άρχισαν διαμάχες ακόμη και συγκρούσεις μεταξύ τους, εξασφάλισαν πρόσφατα την αναγνώριση από τη Ρωσία και μετά το κλείσιμο του Ορμούζ έμεινε το στενό του Μπαμπ ελ Μαντέμπ σαν η μοναδική έξοδος πετρελαίου από τις χώρες του Κόλπου.
Ο βομβαρδισμός του σαουδαραβικού αγωγού πετρελαίου στο Γιαμπού της Ερυθράς θάλασσας μηδένισε τις εξαγωγές πετρελαίου προς την Ευρώπη.
Υπόψιν ότι για την προστασία αυτού του αγωγού και των εγκαταστάσεων που καταστράφηκαν έχει διατεθεί μια πυροβολαρχία ελληνικών PATRIOT.
Όλες οι προϋποθέσεις ήταν ευνοϊκές για ενοποίηση της Υεμένης κάτω από τον έλεγχο των Χούθις και απαλλαγή από τον σαουδαραβικό αποκλεισμό.
Η αιφνιδιαστική επίθεση των Χούθις βρήκε την νότια Υεμένη αν και η κυβέρνησή της είναι διεθνώς αναγνωρισμένη, διαιρεμένη εσωτερικά και χωρίς την εξωτερική προστασία των Εμιρατιανών, κατέλαβαν την πόλη Μόκα που ήταν οι Εμιρατιανοί και άφησαν κενό εξουσίας, προέλασαν στην παραλιακή περιοχή που οδηγεί στα στενά του Μπαμπ ελ Μαντέμπ, κατέλαβαν και τα δυο νησιά (μικρή και μεγάλη Χανις) που ελέγχουν τα στενά.
Βομβάρδισαν τρείς μεγάλες αεροπορικές σαουδαραβικές βάσεις και αδρανοποίησαν ή φόβισαν την ισχυρότερη δύναμη της περιοχής.
Η σαουδαραβική αντίδραση με αεροπορικές επιθέσεις φαίνεται δεν ήταν αποτελεσματική, μάλιστα κάποιες πληροφορίες αναφέρουν προσβολή φιλίων μονάδων αντί των Χούθις.
Ο Μπιν Σαλμάν ζήτησε τη βοήθεια των Αμερικανών αλλά ο Τραμπ δεν θέλησε να ανοίξει άλλο μέτωπο. Στη συνέχεια ζήτησε από τους Βρετανούς και μετά από τους Αιγύπτιους αλλά δεν φαίνεται να υπάρχουν εθελοντές για περιττές περιπέτειες.
Οι Χούθις για την ώρα απαγορεύουν τη διέλευση μόνο σαουδαραβικών και ισραηλινών πλοίων αλλά δεν υπάρχει σαουδαραβικό πετρέλαιο για να μεταφερθεί από άλλους.
Η Σαουδαραβική Αραβία διαθέτει ένα από τους μεγαλύτερους στόλους πολεμικών αεροσκαφών, με 232 F-15, 71 Eurofighters, 81 Tornados, 50 μεταφορικά ελικόπτερα και 22 αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού. Διαθέτει 315 σύγχρονα άρματα μάχης Μ1Α2, 400 Μ60Α3, 3.000 τεθωρακισμένα οχήματα και 400 πυροβόλα. Στο ναυτικό διαθέτει 11 φρεγάτες, αποβατικά πλοία και ελικόπτερα.
Ο αμυντικός της προϋπολογισμός είναι 7% και είναι στους πέντε πρώτους παγκόσμια.
Τα τελευταία χρόνια έφτιαξαν μια στρατιωτική «πόλη-στρατόπεδο» απέναντι από την Υεμένη.
Αυτή η στρατιωτική δύναμη διστάζει να τα βάλει με τους «ξυπόλυτους» Υεμενίτες Χούθις.
Βοηθάει την κυβέρνηση της νότιας Υεμένης που είναι Αδελφοί Μουσουλμάνοι, δηλαδή σαν αυτούς που κυνηγάει στη χώρα του (να θυμηθούμε την περίπτωση Κασόγκι).
Οι αξιωματικοί του ανήκουν στη βασιλική οικογένεια αλλά δεν έχουν τίποτα κοινό με τους στρατιώτες που προέρχονται από λαϊκές τάξεις.
Το 1991 νίκησαν στον πόλεμο για το Κουβέιτ γιατί ήταν μαζί τους οι Αμερικανοί. Απέτυχαν όμως να εκδιώξουν τους Χούθις από τον βορρά όταν αυτοί κατέλαβαν τη Σαναά το 2014, χρησιμοποιώντας μόνο την σαουδαραβική αεροπορία. Αντίθετα οι Εμιρατιανοί είχαν καλύτερα αποτελέσματα στο νότο εναντίον της Αλ Κάιντα που είχε εκμεταλλευτεί το κενό και δρούσε στις περιοχές της ερήμου.
Η Σαουδική Αραβία, η ισχυρότερη χώρα του Κόλπου, βρίσκεται χωρίς εξαγωγές πετρελαίου και με ένα τεράστιο και πλήρως εξοπλισμένο στρατό που διστάζει να χρησιμοποιήσει γιατί ένας νικητής στρατηγός μπορεί να διεκδικήσει το θρόνο ή ακόμη χειρότερα ένα λαϊκό κίνημα (παρόμοιο με την ιρανική επανάσταση του 1979) να αμφισβητήσει τους πρίγκηπες.
Και από την άλλη βρίσκεται η πίεση του Ιράν σε όλα τα καθεστώτα του Κόλπου.
Οι χώρες της συμφωνίας της Μέκας (Τουρκία, Πακιστάν) δεν εμπλέκονται ισχυριζόμενες ότι ο πόλεμος αφορά το εσωτερικό της Υεμένης.
Τώρα οι Χούθις προελαύνουν στο νότο αλλά και στο εσωτερικό, όπου βρίσκονται οι πετρελαιοπηγές αλλά και ο κίνδυνος των υπολειμμάτων της Αλ Κάιντα.
Ιστορικά, βγαίνει ένα συμπέρασμα. Ούτε οι Βρετανοί μπόρεσαν μόνο με αεροπορικές προσβολές να καθυποτάξουν τους Υεμενίτες. Ούτε οι Σαουδάραβες μπόρεσαν το 2015 αλλά και τώρα να νικήσουν τους Χούθις, μόνο με αεροπορικούς βομβαρδισμούς. Ούτε οι Αμερικανικοί και Ισραηλινοί βομβαρδισμοί μπόρεσαν να νικήσουν τους Ιρανούς που ήταν αποφασισμένοι να υποστούν θυσίες αλλά να μη παραδοθούν.
Η χρήση μαζικά χερσαίων δυνάμεων από μια ασταθή κοινωνικά χώρα όπως είναι οι χώρες του Κόλπου, σημαίνει εμπλοκή στρατιωτικής μάζας λαϊκής προέλευσης και μπορεί να αποβεί μοιραία για το ίδιο το καθεστώς και γι αυτό τα καθεστώτα την αποφεύγουν.
Οι Χούθις, έχοντας κοινωνική συνοχή, αντοχή στις στερήσεις και τις απώλειες, παρά τη φτώχεια τους και την μικρή στρατιωτική ισχύ, δεν θα μπορούσαν να διαλέξουν καλύτερη στρατηγική στις διαδοχικές κρίσεις της περιοχής και δεν θα μπορούσαν να επιλέξουν καλύτερη χρονική στιγμή για τις επιδιώξεις τους.
Η σωστή στρατηγική και εξωτερική πολιτική δεν εξαρτάται μόνο από τον πλούτο ή τους εξοπλισμούς μιας χώρας.
(Ο Νίκος Τόσκας είναι υποστράτηγος ε.α. και πρώην υπουργός)
