Οι ερωτήσεις μάτριξ είναι από τις πιο απαιτητικές του Γραπτού Διαγωνισμού ΑΣΕΠ, γιατί δεν μοιάζουν με τις ακολουθίες εικόνων, εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με μία σειρά από σχήματα όπου αναζητούμε τις σχέσεις μεταξύ τους, εδώ οι σχέσεις των στοιχείων πρέπει να αναζητούνται ανά γραμμή και ανά στήλη. Ένας πίνακας τρία επί τρία, με ένα κενό στο τέλος, μοιάζει με απλό παζλ, αλλά είναι;
Στην πραγματικότητα κάθε χαρακτηριστικό του, το σχήμα, το χρώμα, ο αριθμός των στοιχείων, η θέση ή η περιστροφή τους, μπορεί να ακολουθεί τον δικό του, ανεξάρτητο κανόνα.
Η δυσκολία δεν βρίσκεται στο να βρει κανείς έναν κανόνα, αλλά στο να τους βρει όλους ταυτόχρονα, χωρίς να πέσει στις παγίδες των απαντήσεων που διαφέρουν από τη σωστή σε μία μόνο λεπτομέρεια. Στο σημείο αυτό να θυμάστε ότι συνήθως 3 στις 5 απαντήσεις μοιάζουν μεταξύ τους οπότε μία από αυτές είναι η σωστή απάντηση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τα πέντε μάτριξ που ακολουθούν είναι σχεδιασμένα στο πρότυπο των τεστ που χρησιμοποιεί το ΑΣΕΠ. Λύστε τα πρώτα μόνοι σας, με το ρολόι να μετράει, και μόνο μετά διαβάστε την επεξήγηση. Έτσι θα δείτε πού «κόλλησε» η σκέψη σας και τι πρέπει να προσέξετε των ώρα της εξέτασης.
Ερώτηση 1η
Ποιο σχήμα Α έως Ε συμπληρώνει το κενό κελί;
Επεξήγηση σωστής απάντησης: Το μεγάλο εξωτερικό σχήμα (τρίγωνο, τετράγωνο, πεντάγωνο) εμφανίζεται μία φορά σε κάθε γραμμή, άρα στο κενό κελί χρειάζεται τετράγωνο. Αυτό αποκλείει το Β και το Ε. Η δυσκολία βρίσκεται στο εσωτερικό σχήμα: είναι πάντα το εξωτερικό σχήμα του προηγούμενου κελιού της ίδιας γραμμής. Το πρώτο κελί κάθε γραμμής «δανείζεται» από το τρίτο, σαν κυκλική αλυσίδα. Στο κενό κελί λοιπόν μπαίνει μικρό τρίγωνο, όσο είναι το εξωτερικό του μεσαίου κελιού, και αποκλείεται και η επιλογή Δ. Τέλος, το χρώμα του εσωτερικού σχήματος εξαρτάται από τη σχέση των δύο σχημάτων. Είναι μαύρο όταν το εξωτερικό έχει περισσότερες πλευρές από το εσωτερικό, και λευκό όταν έχει λιγότερες. Το τετράγωνο (4 πλευρές) είναι μεγαλύτερο από το τρίγωνο (3 πλευρές), επομένως το τρίγωνο είναι μαύρο, και αποκλείεται το Α. Αυτός ο σχεσιακός κανόνας είναι από τους πιο απαιτητικούς στα μάτριξ, γιατί το χαρακτηριστικό δεν ακολουθεί σειρά αλλά προκύπτει από σύγκριση δύο άλλων στοιχείων του ίδιου κελιού. Οπότε η σωστή απάντηση είναι η επιλογή Γ.
Ερώτηση 2η
Ποιο πλέγμα Α έως Ε συμπληρώνει το κενό κελί;
Επεξήγηση σωστής απάντησης: Ο πίνακας διαβάζεται σαν κείμενο, κελί προς κελί, και περιέχει τρία στοιχεία που κινούνται ανεξάρτητα. Το μαύρο τετράγωνο κινείται κατά ένα κουτάκι δεξιόστροφα στην περίμετρο του πλέγματος. Το γκρι κινείται κατά δύο κουτάκια αριστερόστροφα στην ίδια περίμετρο. Ο κύκλος κινείται κατά ένα βήμα δεξιόστροφα ανάμεσα στα τέσσερα κεντρικά κουτάκια. Στο ένατο κελί το μαύρο φτάνει στην κάτω σειρά, δεύτερη θέση από αριστερά. Το γκρι καταλήγει στην επάνω δεξιά γωνία. Ο κύκλος, έχοντας κάνει δύο πλήρεις κύκλους, επιστρέφει στο επάνω αριστερό κεντρικό κουτάκι. Το Β έχει το γκρι να κινείται προς τη λάθος κατεύθυνση. Το Γ μετακινεί το μαύρο ένα βήμα παραπάνω. Το Δ τοποθετεί λάθος τον κύκλο. Το Ε αντιστρέφει τα χρώματα των δύο τετραγώνων, παγίδα για όποιον εντόπισε τις θέσεις αλλά δεν παρακολούθησε ποιο στοιχείο είναι ποιο. Οπότε σωστή απάντηση είναι η επιλογή Α.
Ερώτηση 3η
Ποιο σχήμα Α έως Ε συμπληρώνει το κενό κελί;
Επεξήγηση σωστής απάντησης: Λειτουργούν τρεις κανόνες ταυτόχρονα. Πρώτον, ο αριθμός των πλευρών αυξάνεται κατά ένα προς τα δεξιά, και κάθε γραμμή ξεκινά με μία πλευρά παραπάνω από την προηγούμενη: 3-4-5, 4-5-6, 5-6-?. Στο κενό κελί χρειάζεται επομένως επτάγωνο, κάτι που αποκλείει το εξάγωνο του Α και το οκτάγωνο του Δ. Σε αυτό το σημείο ο υποψήφιος πρέπει να μετρήσει προσεκτικά τις κορυφές. Δεύτερον, τα τρία γεμίσματα (λευκό, γκρι, μαύρο) εμφανίζονται από μία φορά σε κάθε γραμμή. Η τρίτη γραμμή έχει ήδη μαύρο και λευκό, άρα λείπει το γκρι, και αποκλείεται το Β. Τρίτον, ο δείκτης περιστρέφεται δεξιόστροφα με βήμα που διαφέρει ανά γραμμή: 45ο στην πρώτη, 90ο στη δεύτερη, 135ο στην τρίτη. Στην τρίτη γραμμή ξεκινά από πάνω, πηγαίνει κάτω δεξιά (135ο) και καταλήγει στις 270ο δείχνοντας αριστερά. Το Γ δείχνει δεξιά και παγιδεύει όποιον υποθέσει ότι το βήμα είναι ίδιο σε όλες τις γραμμές. Οπότε η σωστή απάντηση είναι η επιλογή Ε.
Ερώτηση 4η
Ποιο σχήμα Α έως Ε συμπληρώνει το κενό κελί;
Επεξήγηση σωστής απάντησης: Εδώ ο κανόνας είναι η «αποκλειστική υπέρθεση», ένας από τους πιο δύσκολους τύπους μάτριξ. Το τρίτο κελί κάθε γραμμής προκύπτει αν τοποθετήσουμε το πρώτο πάνω στο δεύτερο. Όσα στοιχεία υπάρχουν και στα δύο κελιά εξαφανίζονται, ενώ όσα υπάρχουν μόνο στο ένα από τα δύο παραμένουν. Το εξωτερικό τετράγωνο λειτουργεί απλώς ως πλαίσιο. Στην πρώτη γραμμή η διαγώνιος υπάρχει και στα δύο πρώτα κελιά, άρα χάνεται, και μένουν η οριζόντια, η κάθετη και ο κύκλος. Στην τρίτη γραμμή κοινό στοιχείο είναι μόνο η κάθετη γραμμή, η οποία σβήνει. Μένουν οι δύο διαγώνιοι, το μικρό τετράγωνο και ο κύκλος, δηλαδή το Β. Το Α είναι η κλασική παγίδα της απλής ένωσης, όπου ο υποψήφιος κρατά τα πάντα. Το Δ παγιδεύει όποιον κρατήσει μόνο τα κοινά στοιχεία. Το Γ ξεχνά τον κύκλο, ενώ το Ε προσθέτει μια οριζόντια γραμμή που δεν υπάρχει σε κανέναν από τα δύο κελιά. Άρα η σωστή απάντηση είναι η επιλογή Β.
Ερώτηση 5η
Ποιο από τα σχήματα Α έως Ε συμπληρώνει σωστά το κενό κελί;
Επεξήγηση σωστής απάντησης: Ο πίνακας κρύβει τέσσερις ανεξάρτητους κανόνες που ισχύουν ταυτόχρονα, και η δυσκολία βρίσκεται στο ότι ο καθένας «διαβάζεται» με διαφορετικό τρόπο. Ο πρώτος αφορά το εξωτερικό σχήμα: σε κάθε γραμμή εμφανίζονται μία φορά ο κύκλος, το τετράγωνο και το εξάγωνο. Η τρίτη γραμμή έχει ήδη εξάγωνο και κύκλο, οπότε λείπει το τετράγωνο, και έτσι αποκλείεται το Γ. Ο δεύτερος κανόνας είναι αριθμητικός: ο αριθμός των κουκκίδων στην τρίτη στήλη ισούται με το άθροισμα των δύο πρώτων στηλών της ίδιας γραμμής (1+2=3, 2+2=4). Στην τρίτη γραμμή έχουμε 3+1, άρα χρειάζονται τέσσερις κουκκίδες, και αποκλείεται το Ε που έχει τρεις. Ο τρίτος κανόνας αφορά το χρώμα των κουκκίδων: σε κάθε γραμμή υπάρχει ακριβώς ένα κελί με λευκές κουκκίδες. Στην τρίτη γραμμή οι λευκές βρίσκονται ήδη στη μεσαία στήλη, επομένως οι κουκκίδες του κενού κελιού πρέπει να είναι μαύρες, και αποκλείεται το Β. Ο τέταρτος κανόνας είναι δύσκολος για το μάτι που δεν γνωρίζει, γιατί δεν κινείται ανά γραμμή αλλά σε όλον τον πίνακα με σειρά ανάγνωσης: το μικρό μαύρο τρίγωνο περιστρέφεται γύρω από το σχήμα κατά 45ο δεξιόστροφα σε κάθε επόμενο κελί, ξεκινώντας από την κουφή στο πρώτο κελί. Μετά από οκτώ βήματα ολοκληρώνει έναν πλήρη κύκλο, οπότε στο ένατο κελί επιστρέφει στην κορυφή, και αποκλείεται το Α, όπου το τρίγωνο βρίσκεται πάνω αριστερά Μόνο το Δ ικανοποιεί και τους τέσσερις κανόνες: τετράγωνο, τέσσερις μαύρες κουκκίδες και τρίγωνο στην κορυφή. Κάθε λάθος επιλογή διαφέρει από τη σωστή σε ένα μόνο χαρακτηριστικό. Η σωστή απάντηση είναι η επιλογή Δ.
Φαίνονται δύσκολα.. αλλά τελικά δεν είναι τα μάτριξ, με τη σωστή εξάσκηση του ματιού και του μυαλού όλα είναι δυνατά!
