Νέο τοπίο για δικαιούχους, προμηθευτές και τεχνικό κόσμο δημιουργούν οι τελευταίες παρεμβάσεις στα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών, καθώς το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχωρά σε τροποποιήσεις τόσο στο «Εξοικονομώ 2023» όσο και στο «Εξοικονομώ 2025».
Οι σχετικές αποφάσεις δημοσιεύθηκαν χθες στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης. Για το «Εξοικονομώ 2023» πρόκειται για την έκτη τροποποίηση της προκήρυξης του προγράμματος, ενώ για το «Εξοικονομώ 2025» για την τρίτη τροποποίηση του Οδηγού.
Στο «Εξοικονομώ 2023», η βασικότερη αλλαγή αφορά τα ανώτατα όρια των επιλέξιμων δαπανών για τις παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης. Η απόφαση επανακαθορίζει τον σχετικό πίνακα, καλύπτοντας από κουφώματα, συστήματα σκίασης και αερισμού μέχρι θερμομόνωση, συστήματα θέρμανσης και ψύξης, ζεστό νερό χρήσης και εφαρμογές «έξυπνου» σπιτιού.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ενδεικτικά, για παράθυρο αλουμινίου με ενεργειακό υαλοπίνακα το ανώτατο όριο διαμορφώνεται, ανάλογα με τα ενεργειακά χαρακτηριστικά, στα 522,5 έως 605 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, ενώ για εξωστόθυρα αλουμινίου στα 423,5 έως 484 ευρώ. Στα ξύλινα κουφώματα τα αντίστοιχα ποσά για παράθυρα φθάνουν έως τα 748 ευρώ ανά τετραγωνικό, ενώ στα PVC έως τα 374 ευρώ. Για συστήματα μηχανικού αερισμού με ανάκτηση θερμότητας τα ανώτατα ποσά κυμαίνονται από 1.028,5 ευρώ για μη κεντρικές μονάδες έως 8.349 ευρώ για κεντρικά συστήματα μεγαλύτερης παροχής.
Αναπροσαρμογές προβλέπονται και στη θερμομόνωση. Για εξωτερική θερμομόνωση δώματος τα όρια ορίζονται από 60,5 έως 67,1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, ενώ για θερμομόνωση εξωτερικής τοιχοποιίας με συνθετικό επίχρισμα από 62,7 έως 75,9 ευρώ, ανάλογα με τη θερμική αντίσταση της παρέμβασης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν οι νέες τιμές για τα συστήματα θέρμανσης και ψύξης. Για αντλίες θερμότητας θέρμανσης-ψύξης τα ανώτατα επιλέξιμα ποσά ξεκινούν από 7.925,5 ευρώ και μπορούν να φθάσουν έως τις 24.750 ευρώ, ανάλογα με τη θερμική ισχύ. Για γεωθερμικές αντλίες θερμότητας προβλέπονται ποσά από 6.836,5 έως 24.750 ευρώ, ενώ για τις αντλίες θερμότητας αέρα-αέρα τύπου split τα όρια διαμορφώνονται σε 1.210 ή 2.057 ευρώ ανά μονάδα, ανάλογα με την ισχύ.
Στο σκέλος του ζεστού νερού χρήσης, ένα ηλιακό θερμοσιφωνικό σύστημα συλλέκτη και ταμιευτήρα μπορεί να έχει επιλέξιμη δαπάνη από 1.391,5 έως 2.057 ευρώ, ανάλογα με τη χωρητικότητα, ενώ για ηλιοθερμικό σύστημα βεβιασμένης κυκλοφορίας το όριο φθάνει στα 4.174,5 ευρώ ανά αίτηση. Για σύστημα που συνδυάζει παραγωγή ζεστού νερού και υποβοήθηση θέρμανσης το πλαφόν ανεβαίνει στα 13.915 ευρώ. Παράλληλα, για συστήματα smart home προβλέπεται ανώτατη επιλέξιμη δαπάνη 3.025 ευρώ ανά αίτηση, υπό την προϋπόθεση ότι η πρόταση περιλαμβάνει και άλλες παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας.
Πλαφόν 24.750 ευρώ ανά αίτηση στο «Εξοικονομώ 2023»
Κρίσιμη αλλαγή αφορά και τον συνολικό επιλέξιμο προϋπολογισμό κάθε αίτησης. Σύμφωνα με τη νέα απόφαση, ο προϋπολογισμός των παρεμβάσεων, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, δεν μπορεί να ξεπερνά το χαμηλότερο από τα όρια που προκύπτουν από τρεις παραμέτρους: 1,2 ευρώ επί την εκτιμώμενη ετήσια εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας, 242 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο κύριων χώρων βάσει Ε9 και, σε κάθε περίπτωση, τις 24.750 ευρώ.
Στα όρια των επιλέξιμων δαπανών περιλαμβάνεται ΦΠΑ 24%, ενώ ως επιλέξιμο μπορεί να λογίζεται και το κόστος εργασίας που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παρέμβασης, μαζί με τις προβλεπόμενες ασφαλιστικές εισφορές για τις οικοδομικές εργασίες. Η απόφαση εντάσσει επίσης στα σχετικά κόστη σειρά αναγκαίων συμπληρωματικών εργασιών, από σκαλωσιές, αποξηλώσεις και αποκαταστάσεις έως εργασίες που απαιτούνται για θερμομόνωση ή εγκατάσταση αντλίας θερμότητας.
Η απόφαση διευκρινίζει, πάντως, ότι τα επιμέρους ανώτατα όρια του πίνακα χρησιμοποιούνται στο στάδιο διαμόρφωσης της πρότασης παρεμβάσεων και όχι κατά τον τελικό έλεγχο επιλεξιμότητας των δαπανών.
«Παράθυρο» για απορριφθείσες αιτήσεις στο «Εξοικονομώ 2025»
Διαφορετικού χαρακτήρα είναι η παρέμβαση στο «Εξοικονομώ 2025». Η τρίτη τροποποίηση δεν επικεντρώνεται στα όρια κόστους, αλλά στη διαδικασία αξιολόγησης και σε ειδικές περιπτώσεις αιτήσεων.
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά αιτήσεις οι οποίες απορρίφθηκαν εξαιτίας σφαλμάτων που σημειώθηκαν κατά τη διαδικασία αξιολόγησης ή δεν εξετάστηκαν για λόγους που αποδεδειγμένα δεν οφείλονταν στους αιτούντες. Εφόσον τα δικαιολογητικά ήταν ορθά και πλήρη κατά τον χρόνο υποβολής, η νέα ρύθμιση επιτρέπει να καταρτίζονται και να εγκρίνονται συμπληρωματικοί πίνακες εγκεκριμένων αιτήσεων.
Πρακτικά, δημιουργείται ένας μηχανισμός διόρθωσης περιπτώσεων στις οποίες ένας ενδιαφερόμενος θα μπορούσε να έχει μείνει εκτός προγράμματος όχι λόγω δικού του λάθους ή ελλιπών δικαιολογητικών, αλλά λόγω προβλήματος που προέκυψε κατά την αξιολόγηση. Η ίδια πρόβλεψη ενσωματώνεται ρητά στη διαδικασία των οριστικών αποτελεσμάτων, δίνοντας τη δυνατότητα έκδοσης συμπληρωματικών πινάκων.
Παράλληλα, για τις ειδικές περιπτώσεις ο φορέας υλοποίησης μπορεί να ζητεί συμπληρωματικά ή διευκρινιστικά στοιχεία. Η απόφαση ξεκαθαρίζει ότι σφάλματα σε μη ουσιώδη στοιχεία δεν αποτελούν από μόνα τους λόγο απόρριψης. Αντίθετα, ανακρίβειες σε ουσιώδη στοιχεία που επηρεάζουν την κατάταξη μπορούν να οδηγήσουν σε επανακατάταξη της αίτησης, ακόμη και από τις καταρχήν επιλέξιμες στις επιλαχούσες, ενώ η μη προσκόμιση των απαιτούμενων δικαιολογητικών μπορεί να οδηγήσει σε απόρριψη.
Αλλαγές επέρχονται και για τις ενοικιαζόμενες ή δωρεάν παραχωρούμενες κατοικίες. Σε αυτές εφαρμόζεται το καθεστώς ενισχύσεων ήσσονος σημασίας, με έλεγχο σώρευσης των ενισχύσεων. Το συνολικό ποσό δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 300.000 ευρώ σε οποιαδήποτε περίοδο τριών ετών, ενώ προβλέπεται έλεγχος μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Σώρευσης Κρατικών Ενισχύσεων Ήσσονος Σημασίας πριν από την υπαγωγή και τη χορήγηση της ενίσχυσης.
