Έρχεται ένα νέο πακέτο παρεμβάσεων συνολικού ύψους 5,3 δισ. ευρώ, με στόχο τη μείωση του ενεργειακού κόστους, την ενίσχυση της στέγασης και τη βελτίωση των μεταφορών, αρχίζει να ξεδιπλώνεται από το 2026, έχοντας ως δυνητικούς δικαιούχους περίπου 1,5 εκατ. νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Η έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή του ελληνικού σχεδίου για το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα ανοίγει τον δρόμο για την υλοποίηση 25 παρεμβάσεων, οι οποίες θα αναπτυχθούν σταδιακά έως το 2032.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, νέα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών και πολύ μικρών επιχειρήσεων, κοινωνικές κατοικίες, εκατοντάδες χιλιάδες αντλίες θερμότητας και ηλιακοί θερμοσίφωνες, ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης και ένα νέο πρόγραμμα κοινωνικού leasing ηλεκτρικών αυτοκινήτων με μίσθωμα έως 150 ευρώ τον μήνα.
Κοινωνικές κατοικίες και ηλεκτρικά ΙΧ από το 2026
Οι πρώτες μεγάλες δράσεις προγραμματίζεται να ενεργοποιηθούν εντός του 2026, με ιδιαίτερο βάρος στη στέγαση, στην ενεργειακή αναβάθμιση των επιχειρήσεων και στην ηλεκτροκίνηση.
Στην ενεργειακή αναβάθμιση των πολύ μικρών επιχειρήσεων προβλέπεται η κινητοποίηση 395 εκατ. ευρώ. Οι παρεμβάσεις θα αφορούν τις κτιριακές υποδομές, την αντικατάσταση των υφιστάμενων συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας και την εγκατάσταση ηλιακών θερμοσιφώνων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει το νέο πρόγραμμα κοινωνικού leasing ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Ευάλωτα νοικοκυριά θα μπορούν να μισθώνουν ηλεκτρικό όχημα για τέσσερα χρόνια με μίσθωμα έως 150 ευρώ τον μήνα και στη συνέχεια να έχουν τη δυνατότητα να το αποκτήσουν. Η επιδότηση θα φτάνει έως τα 12.500 ευρώ και έως τα 14.000 ευρώ για ευάλωτες οικογένειες με μέλος ΑμεΑ. Ο προϋπολογισμός του μέτρου ανέρχεται σε 170 εκατ. ευρώ και ο στόχος είναι να ωφεληθούν 15.000 νοικοκυριά.
Στις αστικές συγκοινωνίες προβλέπεται η προσθήκη 211 νέων ηλεκτρικών λεωφορείων, εκ των οποίων 101 θα κυκλοφορήσουν στην Αθήνα και 110 στη Θεσσαλονίκη. Για την παρέμβαση προβλέπονται συνολικά 129 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, 68 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν στην αντικατάσταση συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά. Η βασική επιδότηση θα ανέρχεται σε 20.000 ευρώ ανά όχημα, ενώ για ταξί προσβάσιμα σε άτομα με αναπηρία η ενίσχυση θα αυξάνεται στις 29.000 ευρώ.
Νέο «Εξοικονομώ» και έξτρα επίδομα θέρμανσης από το 2027
Το δεύτερο μεγάλο κύμα παρεμβάσεων αναμένεται να ξεκινήσει το 2027 και περιλαμβάνει ένα ευρύ πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών και αντικατάστασης συστημάτων θέρμανσης και θερμοσιφώνων για ευάλωτα νοικοκυριά. Για τη συγκεκριμένη δράση προβλέπεται συνολικός προϋπολογισμός 1,7 δισ. ευρώ.
Περίπου 200.000 ευάλωτα νοικοκυριά προβλέπεται επίσης να αποκτήσουν δωρεάν πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης, ενώ θα δημιουργηθεί Μητρώο Ενεργειακής Στήριξης, στο οποίο θα εγγράφονται ηλεκτρονικά τα νοικοκυριά που πληρούν τα κριτήρια του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα.
Στο πεδίο της φοιτητικής στέγασης σχεδιάζεται ο εκσυγχρονισμός 15 κτιρίων φοιτητικών εστιών σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα, Πάτρα και Κομοτηνή. Οι παρεμβάσεις εκτιμάται ότι θα βελτιώσουν τις συνθήκες διαβίωσης περίπου 5.600 φοιτητών.
Σημαντική παρέμβαση αφορά και το επίδομα θέρμανσης. Περίπου 780.000 δικαιούχοι ετησίως προβλέπεται να λαμβάνουν από το 2027 επιπλέον 100 ευρώ τον χρόνο και έως το 2032, ώστε να περιοριστεί μέρος της επιβάρυνσης από το κόστος πετρελαίου, φυσικού αερίου και υγραερίου που χρησιμοποιούνται για θέρμανση.
Παρεμβάσεις για ΑμεΑ και μεγάλες αλλαγές στις μεταφορές
Ξεχωριστό σκέλος του σχεδίου αφορά την προσβασιμότητα και τις μετακινήσεις των ατόμων με αναπηρία. Προβλέπεται επιδότηση 100% για την αγορά ηλεκτρικών αμαξιδίων, mobility scooters και hand bikes, με περίπου 13.200 άτομα με αναπηρία να αναμένεται να επωφεληθούν.
Παράλληλα, θα καλυφθούν ανάγκες μεταφοράς μαθητών με αναπηρία σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, καθώς και σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές, ενώ θα αναβαθμιστούν οι υποδομές προσβασιμότητας σε 33 σιδηροδρομικούς σταθμούς.
Στο μετρό της Αθήνας προβλέπεται η αναβάθμιση 10 παλαιών συρμών της Γραμμής 1, καθώς και παρεμβάσεις στους σταθμούς της ίδιας γραμμής για τη διευκόλυνση της πρόσβασης των ΑμεΑ. Παράλληλα σχεδιάζεται η προμήθεια 12 νέων συρμών για τις Γραμμές 2 και 3.
4.400 νέα σημεία φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων
Σημαντικό μέρος των πόρων κατευθύνεται στην περαιτέρω ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης. Πολύ μικρές επιχειρήσεις θα μπορούν να αποκτήσουν επαγγελματικά ηλεκτρικά οχήματα είτε μέσω αγοράς είτε μέσω μίσθωσης, ενώ θα επιδοτείται και η εγκατάσταση φορτιστών για ιδιωτική χρήση στις εγκαταστάσεις τους.
Παράλληλα, προβλέπεται η ανάπτυξη 4.400 δημόσια προσβάσιμων σημείων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, ενισχύοντας το δίκτυο υποδομών που απαιτείται για την αύξηση του αριθμού των ηλεκτρικών αυτοκινήτων στους ελληνικούς δρόμους.
Συνολικά, το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως το επόμενο μεγάλο χρηματοδοτικό εργαλείο της περιόδου μετά το Ταμείο Ανάκαμψης. Με παρεμβάσεις που εκτείνονται από το σπίτι και τον λογαριασμό θέρμανσης έως το αυτοκίνητο, τις δημόσιες συγκοινωνίες και την ενεργειακή λειτουργία των μικρών επιχειρήσεων, το πρόγραμμα των 5,3 δισ. ευρώ θα αναπτύσσεται σταδιακά έως το 2032.
