Κατά την πρώτη ημέρα της διήμερης Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες την Πέμπτη, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα ανακοίνωσε τη σύγκληση έκτακτης συνάντησης στις 26 Νοεμβρίου, σε μια προσπάθεια να ξεπεραστούν οι διαφωνίες και να τεθούν οι βάσεις για την τελική συμφωνία τον Δεκέμβριο.
Προκειμένου να φέρει τις αντιμαχόμενες πλευρές πιο κοντά, ο Κόστα θα παρουσιάσει νέα κονδύλια πριν από τη συνάντηση, καθώς πιέζει τους ηγέτες να ολοκληρώσουν τις διαπραγματεύσεις έως το τέλος του έτους - προτού οι εκλογικές αναμετρήσεις στη Γαλλία, την Ιταλία και την Πολωνία το 2027 απειλήσουν να εκτροχιάσουν τις συνομιλίες.
Σε ομιλία του προς τους ηγέτες, ο Κόστα προειδοποίησε ότι η υπέρβαση της διορίας του τέλους του έτους θα καθυστερήσει τις πληρωμές της ΕΕ προς τους αγρότες και τους ερευνητές πέραν της 1ης Ιανουαρίου 2028, ημερομηνία κατά την οποία προγραμματίζεται να τεθεί σε ισχύ ο νέος προϋπολογισμός.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Εάν οι ηγέτες αποτύχουν να καταλήξουν σε συμφωνία τον Δεκέμβριο, το εκλογικό ημερολόγιο ενδέχεται να μεταθέσει τη συμφωνία για τον Μάιο ή ακόμη και τον Οκτώβριο του 2027, προειδοποίησε ο Κόστα στις καταληκτικές του δηλώσεις, σύμφωνα με δύο Ευρωπαίους διπλωμάτες που ενημερώθηκαν για τις συζητήσεις.
Το «αγκάθι» της Γαλλίας
Το σχέδιο του Κόστα έλαβε σημαντική ώθηση την Πέμπτη από τον Γάλλο Πρόεδρο Εμμανουέλ Μακρόν, ο οποίος δήλωσε στους ομολόγους του ότι δεν θα διαθέτει την πολιτική εντολή να υπογράψει μια συμφωνία κοντά στις γαλλικές προεδρικές εκλογές του Απριλίου του 2027.
Πρόκειται για μια θεαματική στροφή για τη Γαλλία, η οποία προηγουμένως εμφανιζόταν απρόθυμη να δεσμευτεί στην προθεσμία του τέλους του έτους.
Τα λόγια του Μακρόν ασκούν μεγαλύτερη πίεση στις κυβερνήσεις να προχωρήσουν τις συνομιλίες τις επόμενες εβδομάδες - αν και ορισμένοι αμφισβητούν τις προθέσεις του.
«Υπάρχουν τόσες πολλές εκλογές επόμενο έτος. Η ίδια η [ακροδεξιά ηγέτιδα της Γαλλίας Μαρίν] Λεπέν δήλωσε ότι είναι αντιδημοκρατικό να συμφωνήσουμε τώρα», σημείωσε ευρωπαίος διπλωμάτης.
Μόλις λίγες ώρες πριν από τη συνάντηση των ηγετών, η Λεπέν επανέλαβε την θέση της για υποδιπλασιασμό των συνεισφορών της Γαλλίας στον προϋπολογισμό της ΕΕ σε περίπτωση που κερδίσει τις προεδρικές εκλογές τον επόμενο χρόνο, χαρακτηρίζοντας μια βιαστική συμφωνία πριν από τις γαλλικές εκλογές «σκάνδαλο της Δημοκρατίας».
Οι «φειδωλοί» και η διανομή της... «μιζέριας»
Ο Κόστα βρίσκεται εγκλωβισμένος ανάμεσα στην περίπλοκη εσωτερική πολιτική σκηνή διαφόρων ευρωπαϊκών χωρών και στις σκληρές στάσεις που υιοθετούν οι 27 ηγέτες της ΕΕ.
Οι λεγόμενες «φειδωλές» χώρες της ΕΕ που πιέζουν για γενναίες περικοπές - η Γερμανία, η Ολλανδία, η Αυστρία, η Σουηδία, η Δανία και η Φινλανδία - έχουν δηλώσει δημόσια ότι η ιρλανδική πρόταση που προβλέπει περικοπές ύψους 159 δισεκατομμυρίων ευρώ δεν είναι αρκούντως τολμηρή.
Την Πέμπτη, στους έξι σκληροπυρηνικούς προστέθηκε και ο βέλγος πρωθυπουργός Μπαρτ Ντε Βέβερ, ο οποίος αστειεύτηκε στη συνέντευξη Τύπου μετά τη Σύνοδο λέγοντας: «Είμαι παντρεμένος με Ολλανδέζα, οπότε είμαι πολύ φειδωλός και στην προσωπική μου ζωή».
Ωστόσο, πίσω από τις κλειστές πόρτες, οι σκληροπυρηνικοί του προϋπολογισμού υιοθέτησαν πιο διαλλακτικό τόνο.
Ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς - ο ανεπίσημος ηγέτης του στρατοπέδου των «φειδωλών» - ανέφερε ότι η ιρλανδική πρόταση σημείωσε πρόοδο παρά το γεγονός ότι εξακολουθούν να απαιτούνται περικοπές. Ο ίδιος υπέδειξε τις επιδοτήσεις της ΕΕ προς τις φτωχότερες περιφέρειες, σε αντίθεση με τις γεωργικές επιδοτήσεις, ως πιθανό πεδίο περικοπών.
Στην άλλη πλευρά του φάσματος, ο ισπανός Σοσιαλιστής πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ - ο οποίος θα παλέψει για την παραμονή του στην εξουσία στις εκλογές της 29ης Νοεμβρίου - επέμεινε ότι ο προϋπολογισμός είναι υπερβολικά μικρός.
«Πρόκειται για διανομή της μιζέριας», είπε στους υπόλοιπους ηγέτες κατά τη διάρκεια των συζητήσεων, σύμφωνα με τους διπλωμάτες. Στο πλευρό του βρέθηκε η δεξιά πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι - ιδεολογικός αντίπαλος στα περισσότερα ζητήματα, αλλά κατά κάποιον τρόπο σύμμαχος στη μάχη του προϋπολογισμού - η οποία επέμεινε ότι δεν θα γίνει δεκτή καμία περαιτέρω περικοπή.
Η συμβιβαστική λύση
Για να φέρει τις πλευρές πιο κοντά σε συμφωνία, ο Κόστα υποσχέθηκε να προωθήσει την πρόοδο όσον αφορά τους πανευρωπαϊκούς φόρους, προκειμένου να χρηματοδοτηθεί ο επόμενος επταετής προϋπολογισμός και να μειωθούν οι εθνικές συνεισφορές.
Στο πλαίσιο αυτό, θα εξετάσει τις προτάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη φορολόγηση εταιρειών κρυπτονομισμάτων, διαδικτυακού στοιχήματος και τεχνολογικών κολοσσών, καθώς και μια ελληνική ιδέα για τη διοχέτευση των μελλοντικών εθνικών πωλήσεων φάσματος κινητής τηλεφωνίας 6G στον προϋπολογισμό της ΕΕ.
Δεδομένου του επιπέδου των αντιδράσεων, ωστόσο, η επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των κρατών-μελών σε οποιαδήποτε από αυτές τις επιλογές δεν θα είναι καθόλου εύκολη υπόθεση.
«Είναι ώρα να είμαστε ρεαλιστές και να εργαστούμε πάνω σε ό,τι είναι εφικτό και λογικό, αντί για ευχολόγια», δήλωσε άλλος ευρωπαίος διπλωμάτης.
Πηγή: Politico
