Σε ένα ολοένα πιο σύνθετο και επικίνδυνο σκηνικό εξελίσσεται η σύγκρουση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, την ώρα που η Ουάσινγκτον επιχειρεί παράλληλα να περιορίσει τις οικονομικές και πολιτικές επιπτώσεις της στρατιωτικής εμπλοκής στο εσωτερικό της χώρας.
Η αντιπαράθεση έχει πλέον ξεφύγει από τα στενά όρια μιας περιορισμένης στρατιωτικής επιχείρησης, με τις δύο πλευρές να εντείνουν τις πιέσεις και να αυξάνουν το ρίσκο μιας ευρύτερης περιφερειακής ανάφλεξης. Την ίδια στιγμή, η αβεβαιότητα στις αγορές ενισχύεται, καθώς κάθε νέα εξέλιξη στη Μέση Ανατολή επηρεάζει άμεσα τις τιμές της ενέργειας και, κατ’ επέκταση, το κόστος ζωής των Αμερικανών.
Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη πολιτική σημασία ενόψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Η άνοδος των τιμών των καυσίμων αποτελεί έναν από τους βασικούς κινδύνους για την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, καθώς ένα παρατεταμένο κύμα ακρίβειας θα μπορούσε να μετατρέψει τον πόλεμο από ζήτημα εξωτερικής πολιτικής σε σημαντικό εκλογικό βάρος για τους Ρεπουμπλικάνους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Δεν είναι κάτι σπουδαίο», λέει ο Τραμπ
Σε μια προσπάθεια να παρουσιάσει τη στρατιωτική εμπλοκή ως ελεγχόμενη και με περιορισμένο κόστος για τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε να υποβαθμίσει τη σοβαρότητα της σύγκρουσης.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο, υιοθέτησε τη θέση του αντιπροέδρου του, Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος είχε προηγουμένως αποφύγει να χαρακτηρίσει την κατάσταση «πόλεμο».
Ο Τραμπ έκανε λόγο για «στρατιωτική σύγκρουση», υποστηρίζοντας ότι για τις ΗΠΑ η επιχείρηση είναι εύκολη και ότι δεν πρόκειται για μια κατάσταση που προκαλεί σημαντική επιβάρυνση στη χώρα.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποιούν μόνο περιορισμένα και σποραδικά πλήγματα, ενώ αρνήθηκε ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε έναν πόλεμο με την κλασική έννοια του όρου.
Όταν ο πρόεδρος κλήθηκε να εξηγήσει τη χρήση του όρου «παιχνιδάκι» για να περιγράψει τη στρατιωτική επιχείρηση, αντέδρασε εμφανώς ενοχλημένος και επιχείρησε να συγκρίνει τη σημερινή κατάσταση με τις πολυετείς και εξαιρετικά δαπανηρές αμερικανικές εμπλοκές στο Βιετνάμ και το Αφγανιστάν.
Το Ιράν στο επίκεντρο της αμερικανικής στρατηγικής
Ο Τραμπ επέμεινε ότι η στρατιωτική εκστρατεία έχει ήδη αποφέρει σημαντικά αποτελέσματα για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Υποστήριξε ότι η Ουάσινγκτον έχει καταφέρει να αποδυναμώσει δραστικά τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις, ενώ παράλληλα ανέφερε ότι οι ΗΠΑ έχουν τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, μιας από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες παγκοσμίως.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε, επίσης, στο πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, υποστηρίζοντας ότι βασικός στόχος της αμερικανικής επιχείρησης ήταν να εμποδίσει το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
«Δεν έχει σημασία πώς θα το αποκαλέσετε. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι έχουμε σημειώσει μεγάλη επιτυχία», υποστήριξε ο Αμερικανός πρόεδρος, παρουσιάζοντας την εξέλιξη των επιχειρήσεων ως στρατηγική επιτυχία της κυβέρνησής του.
Παράλληλα, έκανε μια ευρύτερη αναφορά στην αμερικανική παρουσία στη Μέση Ανατολή και αλλού, επιχειρώντας να παρουσιάσει τις τελευταίες στρατιωτικές εξελίξεις ως μέρος μιας συνολικής εικόνας αμερικανικής ισχύος.
Το στοίχημα της ενέργειας
Η ενέργεια αποτελεί τον βασικό δίαυλο μέσω του οποίου η κρίση στη Μέση Ανατολή μπορεί να μεταφερθεί άμεσα στην αμερικανική οικονομία. Οποιαδήποτε διαταραχή στις διεθνείς ροές πετρελαίου, ιδιαίτερα σε περίπτωση προβλημάτων στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ, μπορεί να προκαλέσει νέα άνοδο στις τιμές του αργού.
Η εξέλιξη αυτή έχει πολλαπλές συνέπειες: ακριβότερη βενζίνη, υψηλότερο κόστος μεταφορών και αυξημένες τιμές σε προϊόντα και υπηρεσίες. Με άλλα λόγια, μια γεωπολιτική κρίση μπορεί να μετατραπεί πολύ γρήγορα σε ζήτημα καθημερινότητας για εκατομμύρια Αμερικανούς.
Και ακριβώς αυτό είναι που ανησυχεί περισσότερο την κυβέρνηση Τραμπ ενόψει των εκλογών του Νοεμβρίου.
Ο φόβος των ενδιάμεσων εκλογών
Οι ενδιάμεσες εκλογές αποτελούν κρίσιμο τεστ για τον Λευκό Οίκο. Η κυβέρνηση έχει κάθε λόγο να θέλει να αποφύγει την εικόνα μιας παρατεταμένης σύγκρουσης που επιβαρύνει τα νοικοκυριά και προκαλεί νέες πληθωριστικές πιέσεις.
Για τους Ρεπουμπλικάνους, το διακύβευμα είναι ιδιαίτερα υψηλό, καθώς μια επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης θα μπορούσε να επηρεάσει τη στάση των ψηφοφόρων και να απειλήσει τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Έτσι, η ρητορική του Τραμπ περί μιας ελεγχόμενης και σχετικά εύκολης στρατιωτικής επιχείρησης δεν αφορά μόνο την εξωτερική πολιτική. Αποτελεί ταυτόχρονα προσπάθεια διαχείρισης της εικόνας της σύγκρουσης στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
Το μήνυμα του Λευκού Οίκου είναι σαφές: η σύγκρουση παρουσιάζεται ως περιορισμένη, τα αμερικανικά στρατεύματα εμφανίζονται ως κυρίαρχα στο πεδίο και ο κίνδυνος για την αμερικανική οικονομία επιχειρείται να εμφανιστεί ως διαχειρίσιμος.
