H καθηγήτρια και μεταφράστρια της Οδύσσειας Έμιλι Γουίλσον μόλις έκανε την πιο σκληρή κριτική που έχει δειχτεί ο Κρίστοφερ Νόλαν για την κινηματογραφική διασκευή του στο έπος του Ομήρου.
Η Γουίλσον συνδέεται στενά με το έπος, καθώς η μετάφρασή της το 2017 λειτούργησε ως επιρροή για τη διασκευή του σκηνοθέτη, όπως έχει δηλώσει ο ίδιος σε συνεντεύξεις του.
Όμως, η Γουίλσον δεν φαίνεται να ανταποδίδει την εύνοια. Σε μια αρνητική κριτική της υπερπαραγωγής του Νόλαν για το London Review of Books, η καθηγήτρια κλασικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια σχολίασε την παντελή έλλειψη «ψυχολογικού, συναισθηματικού, πολιτικού και ηθικού βάθους» και υπογράμμισε ότι η «Οδύσσεια» του Νόλαν δεν έχει «τίποτα πειστικό να πει»!
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Στην καυστική κριτικής της, η Γουίλσον –μεταξύ άλλων– αναφέρει: «Είχα ελπίσει ότι η σύνδεση του Νόλαν με αυτά τα ομηρικά θέματα θα τον ωθούσε σε νέα δημιουργικά ύψη και θα του επέτρεπε να δημιουργήσει πιο πιστευτούς χαρακτήρες. Αλλά η Οδύσσεια περιλαμβάνει τον συνήθη συνδυασμό μεγαλόπρεπων και επιφανειακών στοιχείων... Η οπτική του φιλμ είναι πολύ συγκεχυμένη και οι χαρακτήρες του πολύ ανώριμοι για να παραδώσουν ό,τι υπόσχονται –σε ό,τι αφορά τα μεγάλα νοήματα–, αν και είναι πολύ καλός στο να αποδίδει μεγάλες εκρήξεις και μεγάλους γίγαντες».
«Θα ντρεπόμουν να έχω γράψει οποιοδήποτε μέρος αυτού του σεναρίου»
Η Γουίλσον συνεχίζει την αποδόμηση του κινηματογραφικού έπους του Νόλαν αναφέροντας: «Η Οδύσσεια του Νόλαν στερείται πολλών από τα στοιχεία που κάνουν το ποίημα σπουδαίο. Δεν έχει τίποτα πειστικό να πει για τον χρόνο, τη μνήμη, την ιστορία, τον πόλεμο ή για τη σχέση μεταξύ της ένδοξης επιστροφής ενός πολεμιστή και των ζωών της οικογένειάς του, των αντιπάλων του, των συντρόφων του, των φίλων του και των γειτόνων του. Λείπει το ψυχολογικό, συναισθηματικό, πολιτικό και ηθικό βάθος. Η αφηγηματική του δομή είναι επιτηδευμένη. Το σενάριο είναι αβυσσαλέο. Κανένας από τους χαρακτήρες δεν έχει πειστικό κίνητρο για τις πράξεις ή τα λόγια του. Δεν υπάρχουν σκηνές σεξ, και όλο το φαγητό φαίνεται φρικτό».
Θυμίζουμε ότι ο Νόλαν είχε εξυμνήσει τη Γουίλσον κατά τη διάρκεια της περιοδείας του για την προώθηση της «Οδύσσειας», λέγοντας στο περιοδικό Empire ότι χρησιμοποίησε την πρώτη γραμμή της μετάφρασής της ως οδηγό για να ζωντανέψει τον Οδυσσέα του (Ματ Ντέιμον) στη μεγάλη οθόνη.
Ωστόσο, η καθηγήτρια κλείνει την κριτική της... πετσοκόβοντας τον Νόλαν για την ταινία του: «Θα ντρεπόμουν να έχω γράψει οποιοδήποτε μέρος αυτού του σεναρίου».
‘Nolan has read at least the first line of my translation of ??? ??????? into iambic pentameter. In one interview, he cited my version of it: “Tell me about a complicated man.” But I would be ashamed to have written any part of this script.’ New, by Emily Wilson www.lrb.co.uk/the-paper/v4...
— London Review of Books (@lrb.co.uk) 27 Ιουλίου 2026 στις 12:52 μ.μ.
[image or embed]
Η συγγραφή διαλόγου δεν είναι ένα από τα ταλέντα του Νόλαν
Η Γουίλσον ακόμα σημειώνει ότι, «σε αντίθεση με μερικές άλλες ταινίες του Νόλαν», η Οδύσσεια «δεν είναι βαρετή», γεγονός που αποδίδει στο πρωτότυπο υλικό, το οποίο πιστεύει ότι είναι «αδύνατο να καταστραφεί εντελώς». Και ενώ τα έφηβα παιδιά της πέρασαν καλά, η ίδια είδε μόνο τον «συνήθη συνδυασμό μεγαλείου και επιφανειακότητας» του Νόλαν.
Εκφράζοντας τη γνώμη της για την αμφιλεγόμενη επιλογή κάστινγκ του σκηνοθέτη, το οποίο είχε προκαλέσει αρκετές αντιδράσεις, η βραβευμενη καθηγήτρια και φιλόλογος υποστήριζει ότι δεν υπήρχε «τίποτα προοδευτικό» στις προσθήκες ηθοποιών όπως η Λουπίτα Νιόνγκο και η Ζεντάγια, θεωρώντας τους ρόλους τους απλώς μια «παροχή βοήθειας στον λευκό πρωταγωνιστή».
«Παρά την κατασκευασμένη διαδικτυακή οργή, δεν υπάρχει τίποτα εγγενώς λάθος με την προσπάθεια της ταινίας να προσεγγίσει τη σύγχρονη αμερικανική ομιλία», λέει, υπερασπιζόμενη –για λίγο– τον Νόλαν. «Αλλά η συγγραφή διαλόγου δεν είναι ένα από τα ταλέντα του Νόλαν. Η γλώσσα είναι αδιάκοπα ερμηνευτική, χωρίς χιούμορ και επίπεδη».
Λίγο πριν από την κυκλοφορία της ταινίας στις αίθουσες, η Γουίλσον, σε συνέντευξη στη Sunday Times, είχε παραδεχτεί ότι η ταινία θα αυξήσει το ενδιαφέρον του κοινού για τον Όμηρο και την «Οδύσσεια» γενικότερα. Και πράγματι επιβεβαιώθηκε.
«Η κυκλοφορία της 'Οδύσσειας' είναι ακόμα ένα γεγονός που αξίζει να γιορτάσουμε», είχε πει η Γουίλσον. «Αυτό το έπος φέρνει το κοινό πίσω στους κινηματογράφους… Οι μεταφράσεις της 'Οδύσσειας,' συμπεριλαμβανομένης της δικής μου, εξαφανίζονται από τα ράφια… [και] ίσως η ταινία πείσει ορισμένες διοικήσεις πανεπιστημίων να μην κόψουν τα τμήματα λογοτεχνίας, γλωσσών και ιστορίας τους».
